Gan nhiễm mỡ – Những điều cần biết

Gan là bộ phận giữ vai trò quan trọng trong việc tích trữ và chuyển hóa các chất béo. Gan nhiễm mỡ (gan thoái hóa mỡ) là thuật ngữ trong y học dùng để mô tả tình trạng mỡ bị tích tụ quá nhiều trong các tế bào gan, hay còn gọi gan thoái hóa mỡ khi lượng mỡ chiếm hơn 5% trọng lượng của gan.

Gan nhiễm mỡ tại sao cần quan tâm

Ở những người bình thường, lượng mỡ trong gan rất thấp, chỉ chiếm từ 2 – 4% trọng lượng của gan. Mức độ nhẹ khi lượng mỡ trong gan chiếm 5 – 10%, nếu 10 – 25% là nhiễm mỡ mức độ vừa và nếu vượt quá 30% là nhiễm mỡ nặng. Khi đó, chức năng gan sẽ bị ảnh hưởng mặc dù gan có thể tự hồi phục bằng cách tạo ra các tế bào mới, thay thế cho các tế bào cũ bị tổn thương nhưng nếu các tác nhân có hại liên tục có mặt ở gan thì tổ chức xơ sẽ hình thành và gây nên bệnh xơ gan.

Do đó, cần phát hiện sớm nguyên nhân và điều trị thích hợp trước khi có những biến chứng, tổn thương thực sự ở gan.

Các cấp độ của gan nhiễm mỡ

Bệnh được phân thành 3 cấp độ chính với những dấu hiệu và diễn tiến ảnh hưởng đến cơ thể khác nhau như sau:

• Cấp độ 1: Giai đoạn này, tỷ lệ mỡ chiếm 5 – 10% trên tổng trọng lượng của gan. Do đây là giai đoạn đầu nên các dấu hiệu bệnh thường rất nhẹ và không gây nguy hiểm tới sức khỏe nên dễ bị bỏ qua.
• Cấp độ 2: Lúc này, tỷ lệ mỡ chiếm đến 10 – 25% trọng lượng của gan, mỡ đã lan rộng ra các mô gan và cơ hoành nhưng vẫn chưa gây nguy hiểm nghiêm trọng. Tuy nhiên nếu không được điều trị đúng và kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành độ 3.
• Cấp độ 3: Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất của gan thoái hóa mỡ, bệnh đã trở nên rất khó điều trị và phục hồi, nguy cơ tăng các biến chứng về gan như xơ gan, ung thư gan, có thể dẫn đến tử vong.

Các nhóm đối tượng mắc bệnh gan nhiễm mỡ

Chia làm 4 nhóm:

• Nhóm 1: Gan nhiễm mỡ không do rượu

Nhóm bệnh nhân này do rối loạn chuyển hóa mỡ của gan, dẫn đến dư thừa mỡ trong các tổ chức của gan. Bệnh nhân được xếp vào nhóm này khi tỷ lệ mỡ trong gan chiếm trên 10% trọng lượng của gan.

• Nhóm 2: Gan nhiễm mỡ do rượu

Trong nhóm này, gan nhiễm mỡ là triệu chứng sớm nhất của bệnh viêm gan do rượu. Nếu bệnh nhân uống quá nhiều rượu sẽ gây tổn thương gan làm suy giảm chức năng chuyển hóa mỡ.

• Nhóm 3: Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu

Với những bệnh nhân thuộc nhóm này, nguyên nhân thực sự không phải do rượu. Khi lượng mỡ trong gan đạt đến một mức độ nhất định, gan to lên và có thể đi kèm với suy giảm chức năng gan.

• Nhóm 4: Gan nhiễm mỡ cấp tính trong quá trình mang thai

Hiện nay vẫn chưa rõ nguyên nhân gây ra gan nhiễm mỡ cấp ở thai kỳ. Đây là bệnh mang tính chất di truyền, thuộc bệnh lý ti lạp thể. Gan nhiễm mỡ cấp là một biến chứng hiếm gặp trong thai kỳ, tỷ lệ khoảng 1/7000- 1/11000 thai kỳ và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của thai phụ. Các triệu chứng thường xuất hiện ở 3 tháng cuối thai kỳ, bao gồm: buồn nôn và nôn liên tục, đau vùng hạ sườn phải, vàng da, luôn cảm thấy khó chịu, mệt mỏi khắp cơ thể…

Nguyên nhân

Nguyên nhân thường gặp nhất là do rượu nhưng thực tế nhiều bệnh nhân mắc gan thoái hóa mỡ mà không thuộc nhóm sử dụng nhiều rượu, thậm chí không sử dụng rượu bia.

Ngoài ra, khi cơ thể sản sinh quá nhiều mỡ hoặc chuyển hóa mỡ không kịp, lượng mỡ thừa đó sẽ tích trữ trong các tế bào gan khiến gan nhiễm mỡ.

Nếu nguyên nhân gan nhiễm mỡ không do rượu, thường do các rối loạn chuyển hóa và một số nguyên nhân thường gặp khác như: Béo phì, thừa cân, mỡ máu cao, tiểu đường, tình trạng kháng insulin, rối loạn lipid máu, di truyền, sút cân quá nhanh, tác dụng phụ của một số loại thuốc hoặc sử dụng một số loại thuốc quá liều quy định…

Đối tượng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ là những người: tăng cholesterol, tăng triglyceride trong máu, béo phì, tiểu đường, hội chứng buồng trứng đa nang, hội chứng ngừng thở khi ngủ, suy giáp, suy tuyến yên, phụ nữ mang thai, người suy dinh dưỡng…

Theo một nghiên cứu, đa số các trường hợp gan nhiễm mỡ nằm trong độ tuổi từ 40 đến 60.

Triệu chứng

Giai đoạn đầu, triệu chứng bệnh gan nhiễm mỡ rất mờ nhạt, hiếm khi có các triệu chứng rõ ràng, thường là cảm giác bụng ấm ách và hơi khó chịu. Hầu hết, bệnh nhân chỉ tình cờ đi khám sức khoẻ hoặc khám một bệnh khác mới phát hiện ra. Nếu khám lâm sàng, bác sĩ có thể khám thấy gan của bệnh nhân hơi to ra một chút.

Đến khi lượng mỡ trong gan quá nhiều thì sẽ gây nên tình trạng viêm gan nhiễm mỡ với các triệu chứng chính như: chán ăn, sụt cân, đau bụng, mệt mỏi nhiều và vàng da, gan to.

Khi tình trạng xơ gan xuất hiện, có thể có các triệu chứng: vàng da, vàng mắt, các sao mạch xuất hiện, lòng bàn tay son, cổ trướng (dịch ổ bụng), lách to…

Điều trị với Viusid

Tình trạng gan thoái hóa mỡ không thể giải quyết vội vàng bởi thực tế không có loại thuốc hay bất cứ biện pháp nào có thể làm dứt điểm ngay tình trạng gan nhiễm mỡ. Tuy vậy, bệnh có thể cải thiện từ từ nếu người bệnh thay đổi thói quen sinh hoạt, thực hiện lối sống khoa học kết hợp với điều trị các bệnh lý đi kèm.

Điều đặc biệt quan trọng trong điều trị là đánh giá, xác định mức độ bệnh, tuân thủ tốt các chỉ định của bác sĩ để giảm bớt yếu tố nguy cơ bệnh diễn tiến từ nhẹ sang nặng, ngăn ngừa các biến chứng có thể xảy ra.

Sản phẩm Viusid đã được chứng minh lâm sàng hiệu quả trong điều trị bệnh gan nhiễm mỡ, đặc biệt khi Viusid kết hợp với tập thể dục và ăn kiêng thì cho kết quả rất rõ rệt sau 6 tháng sử dụng.

Phòng bệnh gan nhiễm mỡ

• Tiêm vaccine phòng bệnh viêm gan B.
• Kiểm soát lượng cholesterol và đường máu, khám sức khỏe định kỳ.
• Nếu bạn đang thừa cân hãy thực hiện giảm cân khoa học lành mạnh.
• Những bệnh nhân đái tháo đường hoặc mỡ máu cao, cần tuân thủ các chỉ dẫn, uống thuốc đúng theo đơn của bác sĩ.
• Tập thể dục vừa sức mỗi ngày chừng 30 phút tốt cho mọi người.
• Để phòng bệnh gan nhiễm mỡ cấp thai kỳ, trước khi có kế hoạch sinh con, phụ nữ cần điều trị tốt các bệnh lý nội khoa nếu có. Khi có thai cần tuân thủ các thời điểm khám thai định kỳ theo chỉ dẫn của bác sĩ sản khoa và khám ngay khi có bất cứ triệu chứng bất thường về sức khỏe.

Dinh dưỡng phòng bệnh gan thoái hóa mỡ

• Luôn thực hiện sinh hoạt ăn, ngủ, nghỉ, làm việc… điều độ và chế độ ăn lành mạnh với các nguyên tắc dinh dưỡng như:
• Duy trì bữa ăn hằng ngày đủ năng lượng với nhiều rau xanh, hoa quả tươi và ngũ cốc, hạn chế ăn mỡ động vật, giảm ăn các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn mà thay thế bằng những loại thịt trắng có protein ít béo như cá, thịt gà…
• Không ăn đồ ăn chứa nhiều cholesterol như phủ tạng động vật, da động vật, gia cầm.
• Nên hạn chế tối đa các loại thực phẩm ăn nhanh, khó tiêu hóa, các loại gia vị cay nóng như ớt, tiêu, gừng. Không nên ăn nhiều những loại trái cây có nhiều năng lượng, khó tiêu như sầu riêng, mít.
• Tốt nhất là không sử dụng rượu bia.

Kết luận